Radiopraatje 027

Radiopraatje 15 mei 2019 - Bibliocenter Blog

Leuke leestips bij de bijeenkomst van 15 mei in de bibliotheek over “Mantelzorger? Het geregel krijg je er gratis bij!” en bij de lezing over 'Holocaust en Sinti in Limburg' op 22 mei.

Woorden schieten tekort - Nicci Gerrard

In dit persoonlijke boek onderzoekt Nicci Gerrard - journaliste, onder andere bij de gerenommeerde Britse krant The Observer, en de vrouwelijke helft van het bijzonder succesvolle schrijversduo Nicci French - alle aspecten van dementie. Ze heeft haar vader zien veranderen van een erudiete man in een individu die zichzelf verloren heeft. Op het einde kon hij niet meer praten en lopen.

Wat is dementie? Hoe gaat de maatschappij ermee om en wat zegt de wetenschap erover? Hoe ziet het eruit voor een buitenstaander en hoe is het om deze ziekte zelf te hebben? Wat betekent het om mens te zijn, om een identiteit te hebben, om een zelf te hebben en dat vervolgens kwijt te raken? Gerrard kijkt onder andere naar kunst, literatuur en filosofie. Ze benadert dementie zowel vanuit de wetenschap als vanuit haar eigen ervaringen.

Het boek is een mooie mix van beiden. Het biedt herkenning als ze schrijft over schuldgevoelens van de mantelzorger, het is leerzaam en informatief als ze over haar inzichten schrijft. “Woorden schieten tekort” is zeer de moeite waard, zeker voor mantelzorgers en mensen die willen weten wat dementie inhoudt. Een persoonlijk boek over alle aspecten van dementie, met gebruik van kunst, literatuur en filosofie. Sinds de dood van haar vader is Nicci Gerrard een inspirerend voorvechter geworden van de rechten van patiënten met dementie en de mensen die voor hen zorgen.

Lezing over 'Holocaust en Sinti in Limburg'

In de lezing over 'Holocaust en Sinti in Limburg' op 22 mei bij Bibliocenter Weert geeft historicus Herman van Rens een historisch betoog over de Holocaust en vertelt Sinti Roger Moreno Rathgeb zijn persoonlijke verhaal.

Van Rens is geboren in Horst-Hegelsom en was huisarts in Beek. Na zijn pensioen studeerde hij geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en studeerde hij af met een master Holocaust- en Genocidestudies aan het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie NIOD te Amsterdam. Hij promoveerde in 2013 op een proefschrift over de joden- en zigeunervervolging in Limburg. Daarnaast geeft muzikant Roger Moreno Rathgeb in de lezing zijn persoonlijk relaas. Hij is zelf Sinti en bezocht Auschwitz om de Holocaust een plek te kunnen geven. Moreno Rathgeb is afkomstig uit Zürich en woont sinds 1980 in Nederland vanaf 1992 in Vaals. Hij bezocht in 2012 Auschwitz, samen met Zoni Weisz. Hierover maakte de NOS de documentaire 'De vergeten Holocaust'.

“Moreno” Rathgeb is heeft zichzelf muziek leren spelen. Hij is autodidact. Op latere leeftijd leerde hij het notenschrift en maakte hij eigen composities.  In 1998 begon hij aan het 'Requiem voor Auschwitz':  een compositie voor symfonieorkest, koor en solisten. Medio 2009 heeft hij dit Requiem voltooid. Sindsdien is het in verschillende Europese steden uitgevoerd zoals Amsterdam, Dresden, Praag, Boedapest, Krakow, Berlijn en Frankfurt. 

De lezing is georganiseerd in samenwerking met het Erfgoedhuis Weert.

Sarah de Zwarte Madonna - Jacques Thönissen.

Het verhaal speelt zich af in een dorp in de buurt van Roermond. Bij het dorp is een zigeunerkamp; sommige zigeuners werken op de Martinushoeve, zoals Djego. Martin, de zoon van de boer, is heimelijk verliefd op danseres Vladja, maar moet van zijn ouders met zijn buurmeisje trouwen. Als dochter Ankie een ongeluk krijgt, wordt zij genezen door een zigeunervrouw en sindsdien vereert zij Sarah de Zwarte Madonna, de patroonheilige van de zigeuners. Dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit en zijn de zigeuners niet meer veilig. Djego en Vladja duiken onder op de boerderij, maar met anderen loopt het slechter af.

Mooie roman met veel aandacht voor de couleur locale, over de zigeunercultuur en de genocide op zigeuners. Het boek is ook een eerbetoon aan het verzetswerk van de vader van de schrijver die onder codenaam meneer T. een bijrol speelt. Thönissen is oorspronkelijk afkomstig uit Herten, woont sinds 1962 op Aruba en gaf les aan een MAVO.  Vanaf ca. 16 jaar

In zijn voorwoord schrijft Thonissen:
Een van de hoofdpersonen in de roman is het zigeunermeisje Vladja. Zij staat symbool voor de meer dan een miljoen zigeuners die tijdens de oorlog in vernietigingskampen of bij razzia's zijn omgebracht. Opmerkelijk is dat in verhalen over de holocaust de genocide op de zigeuners nauwelijks belicht wordt.  'Na de oorlog werd de staat Israël gesticht, waarmee het Joodse volk het Beloofde Land verkreeg. Voor het sterk uitgedunde aantal zigeuners dat de genocide overleefd heeft, is de situatie er na de oorlog alleen maar slechter op geworden. In alle landen van Europa worden de zigeuners tot op de dag van vandaag vervolgd, verstoten, gediscrimineerd en gemarginaliseerd. Dit boek draag ik daarom mede op aan dit miskende volk. Het verdient in de Europese samenleving opgenomen en geaccepteerd te worden.'  Met deze roman eert Jacques Thönissen postuum zijn vader voor het verzetswerk dat hij onder moeilijke omstandigheden en met risico voor eigen leven verricht heeft. Als hoofd arbeidsbemiddeling van het Arbeidsbureau in Roermond, heeft hij voor honderden landgenoten tewerkstelling in Duitsland voorkomen. Ook slaagde hij erin enkele zigeunerfamilies uit de handen van de beruchte Grüne Polizei te houden. Voor zijn verdiensten in het verzet is hem het Verzetsherdenkingskruis toegekend.

Opgejaagd - Lydia Rood

In dit prachtig geschreven jeugdboek volgen we Maira en het gezin Meinhardt. Het gezin behoort tot de Sinti, een rondtrekkende gemeenschap. Zij verdienen de kost met muziek maken op kermissen, instrumenten repareren, handlezen, klusjes op het land, gereedschap herstellen. Ze trekken van plaats naar plaats en volgen daarbij oude routes door de natuur. Het is een hecht gezin, waarin de taken goed verdeeld zijn, waarin zuinig geleefd wordt en waar voor elkaar wordt gezorgd. Totdat de Tweede Wereldoorlog uitbreekt en de Duitsers, bijgestaan door Nederlandse politieagenten, de jacht op Sinti inzetten.

Het verhaal van het boek sleept de lezer helemaal met zich mee; de lotgevallen van de Sinti raken je. Het boek besluit met feiten over Sinti, Roma, Duitsers en Nederlanders en geeft een overzicht van de personen in het boek.

Een nieuw leesjuweel van deze bekende schrijfster. Deze boeiende jeugdroman maakt deel uit van het grotere project 'Vergeten oorlog'. In deze reeks van zes jeugdboeken wordt aandacht besteed aan oorlogsonderwerpen (WO II) die vaak onderbelicht zijn geweest in de jeugdliteratuur.